Wodór molekularny a wzrok - suche oko, siatkówka i zmęczenie oczu
Suche oko, zmęczenie oczu, zaćma, jaskra - sprawdzamy, co badania mówią o wodorze molekularnym i wzroku: od modeli zwierzęcych po pierwszą próbę u ludzi.
Justyna Stępniewskadietetyk kliniczny, 20 lat praktyki
- W badaniu u 10 osób suplement zwiększający wytwarzanie wodoru w organizmie poprawiał stabilność filmu łzowego i objawy suchego oka.
- Dane o ochronie siatkówki, rogówki i soczewki pochodzą z badań na zwierzętach.
- Wyniki przedkliniczne wyznaczają kierunki dalszych badań; kolejnym krokiem są badania z udziałem ludzi.
- Osoby z jaskrą powinny zachować ostrożność przy szybkim wypijaniu dużych porcji płynów - także wody wodorowej.
- Pogorszenie widzenia, ból oka i błyski zawsze wymagają wizyty u okulisty.
Oko jest narządem szczególnie narażonym na stres oksydacyjny. Siatkówka zużywa bardzo dużo tlenu, a soczewka i rogówka przez całe życie są wystawione na światło. Nic dziwnego, że w okulistyce bada się różne antyoksydanty - a od kilkunastu lat także wodór molekularny (H₂).
Badania nad wodorem w okulistyce przynoszą obiecujące obserwacje, przede wszystkim na etapie przedklinicznym. Przeglądy literatury podsumowują głównie wyniki z modeli zwierzęcych i doświadczeń na komórkach [3,4]. Poniżej porządkujemy zaobserwowane efekty i etapy badań.
Dlaczego oko jest wrażliwe na stres oksydacyjny?
W siatkówce znajdują się fotoreceptory - komórki o jednym z najwyższych zapotrzebowań na energię w organizmie. Intensywny metabolizm i stała ekspozycja na światło sprzyjają powstawaniu reaktywnych form tlenu. Z wiekiem mechanizmy obronne słabną, co wiąże się z rozwojem zaćmy, zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem i innych chorób.
Powierzchnia oka ma z kolei bezpośredni kontakt z powietrzem. Suche powietrze, klimatyzacja i wielogodzinna praca przy ekranie - podczas której rzadziej mrugamy - zaburzają film łzowy i sprzyjają podrażnieniom.
Wodór jako bardzo mała cząsteczka łatwo przenika do tkanek, także do struktur oka [3]. Ta właściwość stanowi interesujący punkt wyjścia do badań nad jego potencjalnym zastosowaniem w okulistyce.
Suche oko - wyniki badania z udziałem ludzi
W japońskim badaniu z 2021 roku połączono doświadczenia na myszach z pierwszą próbą u ludzi [1].
U 10 ochotników, z których część miała objawy suchego oka, zastosowano suplement pobudzający długotrwałe wytwarzanie wodoru w organizmie. Stężenie wodoru w wydychanym powietrzu wzrosło, a wraz z nim poprawiły się stabilność filmu łzowego i zgłaszane objawy. U myszy wodór zwiększał wydzielanie łez i chronił gruczoł łzowy w modelu suchego oka.
To pierwsza próba z udziałem 10 osób, dotycząca suplementu zwiększającego wytwarzanie wodoru w organizmie. Obiecujące obserwacje odnoszą się do tej konkretnej formy stosowania; wodę wodorową, inhalacje i urządzenia trzeba oceniać w odrębnych badaniach.
Przeczytaj teżWodór molekularny - jak działa na organizm?Siatkówka, rogówka, soczewka - dane ze zwierząt
Przeglądy podsumowują kilkanaście lat badań przedklinicznych [3,4]:
- SiatkówkaW modelach uszkodzenia siatkówki przez światło oraz niedokrwienie i reperfuzję wodór ograniczał obumieranie komórek.
- RogówkaU zwierząt wodór łagodził uszkodzenie śródbłonka rogówki wywołane substancją chemiczną, m.in. przez wpływ na szlaki chroniące komórki przed apoptozą [5].
- SoczewkaW modelach zaćmy obserwowano wolniejsze mętnienie soczewki.
Te obiecujące wyniki z badań na zwierzętach stanowią punkt wyjścia do oceny potencjalnych korzyści u pacjentów. Zaćmę leczy się operacyjnie, a jaskra i zwyrodnienie plamki wymagają stałej opieki okulisty.
Jaskra i ciśnienie w oku - uwaga praktyczna
Wypicie dużej ilości dowolnego płynu w krótkim czasie może przejściowo podnosić ciśnienie wewnątrzgałkowe. Jedno z badań oceniało, jak na to ciśnienie wpływa szybkie wypicie wody wodorowej przez zdrowe osoby [2].
Osoby z jaskrą lub podejrzeniem jaskry powinny więc pić płyny mniejszymi porcjami, a stosowanie wody wodorowej omówić z okulistą.
Zmęczenie oczu przy ekranie
Pieczenie, uczucie piasku pod powiekami i zamglone widzenie po wielu godzinach przed ekranem to zwykle skutek rzadszego mrugania i wysychania powierzchni oka. Ocena wpływu wodoru na takie dolegliwości to zagadnienie dla przyszłych badań klinicznych.
Sprawdzone sposoby są proste: regularne przerwy, świadome mruganie, odpowiednie oświetlenie i nawilżenie powietrza, a w razie potrzeby krople nawilżające. Ogólnemu zmęczeniu poświęciliśmy osobny artykuł o wodorze i codziennym samopoczuciu.
Poziomy dowodów w jednym miejscu
| Obszar | Rodzaj badania | Co zaobserwowano | Etap badań |
|---|---|---|---|
| Suche oko [1] | 10 osób oraz myszy | lepsza stabilność filmu łzowego i mniej objawów | pierwsza próba u ludzi; zastosowano suplement zwiększający wytwarzanie wodoru, a wodę i inhalacje trzeba oceniać odrębnie |
| Siatkówka [3,4] | modele zwierzęce | mniejsze obumieranie komórek | dane przedkliniczne |
| Rogówka [5] | modele zwierzęce | słabsze uszkodzenie śródbłonka | dane przedkliniczne |
| Zaćma, jaskra, zwyrodnienie plamki | przed nami badania kliniczne | kolejny etap: badania z udziałem ludzi | kierunek dalszych badań klinicznych |
Jakie formy stosowania bada się w okulistyce?
W doświadczeniach na zwierzętach wodór podawano w kroplach, w wodzie do picia, w zastrzykach i wziewnie. Te badania przedkliniczne wyznaczają kierunki oceny poszczególnych form w dużych badaniach okulistycznych z udziałem ludzi.
Do generatorów wodoru H2 Clinic dołączane są okulary wodorowe, które kierują gaz w okolice oczu. To akcesorium o charakterze wellness, a jego ewentualne zastosowanie w chorobach oczu wymaga oceny w badaniach klinicznych - nie jest to potwierdzona metoda leczenia. O samej inhalacji piszemy w artykule Inhalacja wodorem - na czym polega.
Okulary wodorowe CA‑E30Ciepła mgiełka wokół oczu, pięć trybów i tryb Wodorowego SPA z generatorem.999 złZobacz
Generator serii CLInhalacja, woda wodorowa i kąpiel z jednego urządzenia. Głowica do wody jest w zestawie.od 11 200 złGeneratory wodoruNie wiesz, co wybrać? Zapytaj dietetyka podczas bezpłatnej konsultacji.
Co z tego wynika?
Okulistyka to obiecujący kierunek badań nad wodorem, rozwijany przede wszystkim na etapie przedklinicznym. Wiarygodne biologicznie mechanizmy i zachęcające wyniki u zwierząt uzupełnia pierwsza próba z udziałem ludzi dotycząca suchego oka. Kolejnym krokiem jest kliniczna ocena poszczególnych zastosowań.
Jeśli pogarsza Ci się widzenie, pojawiają się mroczki, błyski, ból oka albo nagłe zaczerwienienie - zgłoś się do okulisty. Wczesne rozpoznanie chorób takich jak jaskra decyduje o zachowaniu wzroku.
Masz pytania o wodór molekularny?
Podczas bezpłatnej, 30-minutowej konsultacji dietetyk kliniczny odpowie na pytania o wodę wodorową i inhalacje oraz pomoże dobrać urządzenie, jeśli go szukasz. Bez zobowiązań.
Najczęstsze pytania
Czy wodór poprawia wzrok?
W pierwszej próbie z udziałem ludzi zaobserwowano poprawę stabilności filmu łzowego i objawów suchego oka. To obiecująca obserwacja dotycząca powierzchni oka, odrębna od potwierdzenia poprawy samego widzenia.
Czy wodór pomaga na suche oko?
W małym badaniu z udziałem 10 osób poprawiły się stabilność filmu łzowego i objawy. Zastosowano suplement zwiększający wytwarzanie wodoru w organizmie - obserwacje dotyczą tej formy stosowania, a wodę wodorową i inhalację trzeba oceniać odrębnie.
Czy wodór leczy zaćmę lub jaskrę?
Obiecujące dane z modeli zwierzęcych wyznaczają kierunek kolejnych badań z udziałem ludzi. Obie choroby wymagają leczenia okulistycznego.
Do czego służą okulary wodorowe?
Kierują gaz z generatora w okolice oczu. To akcesorium wellness - ocena jego ewentualnego działania w chorobach oczu wymaga badań klinicznych; nie jest to potwierdzona metoda leczenia.
Bibliografia
- Kubota M, Kawashima M, Inoue S, et al. Randomized, crossover clinical efficacy trial in humans and mice on tear secretion promotion and lacrimal gland protection by molecular hydrogen. Sci Rep. 2021;11(1):6434. doi:10.1038/s41598-021-85895-y PubMed
- Najmanová E, Manethová H, Botek M, Pluháček F. Effect of acute hydrogen-rich water intake on intraocular pressure in healthy subjects. Cesk Slov Oftalmol. 2023;79(4):180-184. doi:10.31348/2023/23 PubMed
- Tao Y, Geng L, Xu WW, Qin LM, Peng GH, Huang YF. The potential utilizations of hydrogen as a promising therapeutic strategy against ocular diseases. Ther Clin Risk Manag. 2016;12:799-806. doi:10.2147/TCRM.S102518 PubMed
- Li SY, Xue RY, Wu H, et al. Novel Role of Molecular Hydrogen: The End of Ophthalmic Diseases? Pharmaceuticals (Basel). 2023;16(11):1567. doi:10.3390/ph16111567 PubMed
- Li R, Qu Y, Li X, et al. Molecular Hydrogen Attenuated N-methyl-N-Nitrosourea Induced Corneal Endothelial Injury by Upregulating Anti-Apoptotic Pathway. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2021;62(9):2. doi:10.1167/iovs.62.9.2 PubMed
