459 568 033 pon.-pt. 8:00-17:00 Polska marka · serwis w Warszawie
Wodór a organizm

Wodór molekularny a odporność - co pokazują badania?

Czy wodór molekularny „wzmacnia odporność”? Sprawdzamy badania u zdrowych dorosłych i u osób z COVID-19 oraz wyjaśniamy, co z nich wynika.

Kobieta w szaliku pije ciepły napój przy oknie
W skrócie
  • U zdrowych dorosłych 4 tygodnie picia wody wodorowej zmieniały wybrane wskaźniki komórek odpornościowych i aktywność genów związanych z zapaleniem.
  • U pacjentów z COVID-19 w badaniu otwartym zaobserwowano poprawę duszności, a u osób po chorobie w badaniu z placebo - poprawę sprawności.
  • Badania u ludzi przyniosły obserwacje dotyczące wskaźników zapalnych; zapobieganie infekcjom i przeziębieniom to kolejne kierunki badań.
  • Wodór nie zastępuje szczepień, leczenia infekcji ani podstaw: snu, ruchu i odżywiania.

„Wzmacnianie odporności” to jedna z najczęstszych obietnic w reklamach produktów związanych ze zdrowiem. Pojawia się także przy wodorze molekularnym (H₂). Tymczasem układ odpornościowy nie jest mięśniem, który wystarczy „wzmocnić” - to sieć komórek i sygnałów, która ma reagować odpowiednio mocno, ale nie za mocno.

Badania nad wodorem dotyczą właśnie tej drugiej strony: nadmiernej reakcji zapalnej i towarzyszącego jej stresu oksydacyjnego. Sprawdzamy, co już zaobserwowano w badaniach nad odpowiedzią zapalną i jak te wyniki mają się do odrębnego zagadnienia ochrony przed infekcjami.

Odporność a stan zapalny - krótko o podstawach

Kiedy organizm zwalcza infekcję, komórki odpornościowe wytwarzają cytokiny i reaktywne formy tlenu. To potrzebna, celowa reakcja. Kłopot pojawia się, gdy jest zbyt silna albo trwa zbyt długo - wtedy uszkadza własne tkanki. Tak dzieje się m.in. w ciężkich zapaleniach płuc.

Wodór jest badany jako czynnik, który mógłby łagodzić taką nadmierną reakcję [5]. To coś innego niż „wzmacnianie” odporności - i w pewnym sensie coś przeciwnego. Ogólne mechanizmy opisujemy w artykule o wodorze i stanie zapalnym.

Co pokazują badania z udziałem ludzi?

Woda wodorowa

Zdrowi dorośli - komórki odpornościowe krwi

W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu 38 zdrowych dorosłych przez 4 tygodnie piło 1,5 litra wody dziennie - wodorowej albo zwykłej [1].

W grupie wody wodorowej stwierdzono mniej apoptozy (zaprogramowanej śmierci) komórek jednojądrzastych krwi, niższy odsetek komórek CD14+ oraz słabszą aktywność genów związanych z odpowiedzią zapalną. Markery stresu oksydacyjnego w całej grupie się nie różniły.

Randomizowane, podwójnie zaślepione badanie zdrowych dorosłych dostarczyło obiecujących obserwacji dotyczących wskaźników laboratoryjnych. Jego zakres obejmował te wskaźniki, a nie częstość infekcji - tę warto uwzględnić w kolejnych badaniach.

Inhalacja

COVID-19 - inhalacja wodoru z tlenem

W wieloośrodkowym badaniu otwartym 44 pacjentów z COVID-19 i dusznością inhalowało mieszaninę wodoru i tlenu, a 46 otrzymywało standardową tlenoterapię. W grupie mieszaniny częściej obserwowano poprawę nasilenia choroby i duszności [2].

To badanie otwarte u pacjentów z COVID-19, z nielosowym przydziałem do grup. Obserwowana poprawa jest obiecującym sygnałem do dalszej oceny skuteczności w badaniach randomizowanych i zaślepionych.

Inhalacja

Po COVID-19 - rehabilitacja

W badaniu z placebo 50 osób po ostrej fazie COVID-19 inhalowało wodór dwa razy dziennie po 60 minut przez 14 dni. Dystans w 6-minutowym teście marszowym i parametry spirometryczne poprawiły się bardziej niż w grupie placebo [3]. Szczegóły opisujemy w artykule o wodorze i układzie oddechowym.

Przeczytaj teżWodór molekularny - jak działa na organizm?

Co wiadomo z laboratorium?

W badaniach przedklinicznych wodór hamował tworzenie zewnątrzkomórkowych sieci neutrofilowych (NET) - struktur, którymi neutrofile unieruchamiają drobnoustroje, ale które w nadmiarze uszkadzają tkanki i sprzyjają zakrzepom [4].

W okresie pandemii pojawiły się też prace teoretyczne proponujące wodór jako terapię wspomagającą w COVID-19 [6]. Te prace teoretyczne przedstawiają hipotezy oparte na mechanizmach i wyznaczają możliwe kierunki ich klinicznej weryfikacji.

Wpływ wodoru na aktywność limfocytów T i B oraz fagocytów to kolejny etap badań z udziałem ludzi; dotychczasowe obserwacje u zdrowych dorosłych dotyczą wybranych wskaźników komórkowych i zapalnych.

Poziomy dowodów w jednym miejscu

Obszar Rodzaj badania Co zaobserwowano Etap i zakres badań
Komórki odpornościowe [1] randomizowane, 38 zdrowych osób, 4 tygodnie mniej apoptozy komórek krwi, słabsza aktywność genów zapalnych ocena wskaźników laboratoryjnych, a nie częstości zachorowań
COVID-19 [2] otwarte, 90 pacjentów częstsza poprawa duszności i nasilenia choroby badanie otwarte, nielosowy przydział do grup
Po COVID-19 [3] z placebo, 50 osób, 14 dni lepszy test marszowy i spirometria wynik pojedynczej próby z placebo
Neutrofile [4] komórki i zwierzęta mniej sieci NET etap przedkliniczny
Zapobieganie infekcjom przed nami kolejny kierunek badań -

Woda wodorowa czy inhalacja?

U zdrowych dorosłych badano wodę z rozpuszczonym H₂ - o tym, jak powstaje i od czego zależy stężenie wodoru, piszemy osobno. W badaniach związanych z COVID-19 stosowano inhalację.

W domu wodę nasyconą wodorem można przygotować w butelce wodorowej, a do inhalacji służą generatory wodoru. Urządzenia H2 Clinic są przeznaczone do celów wellness i odnowy. Nie są wyrobami medycznymi i nie służą do zapobiegania infekcjom ani ich leczenia.

Co z tego wynika?

Wodór może wpływać na wybrane elementy odpowiedzi zapalnej - to pokazują zarówno badania laboratoryjne, jak i próba u zdrowych dorosłych. To obiecujący kierunek badań; ochrona przed infekcjami i szybszy powrót do zdrowia po zwykłym przeziębieniu to kolejne kierunki badań klinicznych.

O odporność najskuteczniej dbają rzeczy mało efektowne: sen, aktywność fizyczna, zbilansowana dieta, niepalenie i szczepienia zgodne z zaleceniami. Wodór można traktować co najwyżej jako dodatek do nich.

Masz pytania o wodór molekularny?

Podczas bezpłatnej, 30-minutowej konsultacji dietetyk kliniczny odpowie na pytania o wodę wodorową i inhalacje oraz pomoże dobrać urządzenie, jeśli go szukasz. Bez zobowiązań.

Umów bezpłatną konsultację

Najczęstsze pytania

Czy wodór wzmacnia odporność?

U zdrowych dorosłych w randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu opisano wpływ na wybrane wskaźniki zapalne. To obiecujące obserwacje dotyczące regulacji odpowiedzi zapalnej; kolejne badania sprawdzą, jak przekładają się na częstość zachorowań.

Czy woda wodorowa chroni przed przeziębieniem lub grypą?

Ochrona przed przeziębieniem lub grypą to jeden z kierunków badań nad wodą wodorową. Przed grypą najskuteczniej chroni szczepienie.

Czy inhalacje wodorem pomagają przy COVID-19?

W jednym badaniu otwartym odnotowano poprawę duszności, a w badaniu z placebo - lepszą sprawność po chorobie. Te obiecujące obserwacje wyznaczają kierunek dalszych badań klinicznych. Leczenie COVID-19 prowadzi lekarz.

Czy wodór może osłabiać odporność?

Dotychczasowe obserwacje obejmują badania, w których nie zgłaszano zwiększonej podatności na infekcje. Bezpośrednia ocena tej podatności pozostaje zadaniem dla kolejnych badań. Osoby z zaburzeniami odporności powinny skonsultować się z lekarzem.

Bibliografia

  1. Sim M, Kim CS, Shon WJ, Lee YK, Choi EY, Shin DM. Hydrogen-rich water reduces inflammatory responses and prevents apoptosis of peripheral blood cells in healthy adults: a randomized, double-blind, controlled trial. Sci Rep. 2020;10(1):12130. doi:10.1038/s41598-020-68930-2 PubMed
  2. Guan WJ, Wei CH, Chen AL, et al. Hydrogen/oxygen mixed gas inhalation improves disease severity and dyspnea in patients with Coronavirus disease 2019 in a recent multicenter, open-label clinical trial. J Thorac Dis. 2020;12(6):3448-3452. doi:10.21037/jtd-2020-057 PubMed
  3. Botek M, Krejčí J, Valenta M, et al. Molecular Hydrogen Positively Affects Physical and Respiratory Function in Acute Post-COVID-19 Patients: A New Perspective in Rehabilitation. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(4):1992. doi:10.3390/ijerph19041992 PubMed
  4. Shirakawa K, Kobayashi E, Ichihara G, et al. H2 Inhibits the Formation of Neutrophil Extracellular Traps. JACC Basic Transl Sci. 2022;7(2):146-161. doi:10.1016/j.jacbts.2021.11.005 PMC
  5. Alwazeer D, Liu FF, Wu XY, LeBaron TW. Combating Oxidative Stress and Inflammation in COVID-19 by Molecular Hydrogen Therapy: Mechanisms and Perspectives. Oxid Med Cell Longev. 2021;2021:5513868. doi:10.1155/2021/5513868 PubMed
  6. Yang F, Yue R, Luo X, Liu R. Hydrogen: A potential new adjuvant therapy for COVID-19 patients. Front Pharmacol. 2020;11:543718. doi:10.3389/fphar.2020.543718 Strona czasopisma

Masz inne pytanie?

Zapytaj dietetyka podczas bezpłatnej, 30-minutowej konsultacji.

0 modele do porównaniaPorównaj