Wodór molekularny a jelita i mikrobiota - co wiemy z badań?
Wodór powstaje naturalnie w jelitach. Sprawdź, jak mikrobiota wytwarza i zużywa H₂ oraz co badania mówią o wodorze w zapaleniu jelit - u zwierząt i u pacjentów.

- Bakterie jelitowe same wytwarzają i zużywają wodór, a w stanie zapalnym ten obieg się zmienia.
- W mysich modelach zapalenia jelita grubego wodór wiązał się z mniejszym uszkodzeniem jelita i niższym poziomem cytokin zapalnych.
- Pierwsze badanie z placebo u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (10 osób) wykazało zmianę składu mikrobioty - to interesujący wynik, który otwiera kolejne badania nad mikrobiotą.
- Wpływ wodoru na przebieg chorób zapalnych jelit u ludzi to kierunek dalszych badań klinicznych.
- Wodór nie zastępuje leczenia gastroenterologicznego.
W przypadku jelit historia wodoru jest szczególnie ciekawa, ponieważ H₂ nie musi pochodzić z inhalatora ani wody wodorowej. Wodór jest naturalnie wytwarzany w naszym przewodzie pokarmowym przez mikroorganizmy jelitowe [1].
Podczas fermentacji niestrawionych składników pokarmu część bakterii produkuje H₂, a inne zużywają go jako źródło energii. Metabolizm wodoru jest więc zwykłą częścią życia mikrobioty. Osobnym pytaniem jest to, czy wodór dostarczany z zewnątrz może wpływać na jelita - zwłaszcza w chorobach zapalnych, takich jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna.
Wodór wytwarzany przez mikrobiotę
Ilość wodoru w jelitach zależy od diety i składu mikrobioty. Najwięcej powstaje go podczas fermentacji błonnika i innych węglowodanów, które docierają do jelita grubego.
Sposób wykorzystywania H₂ przez bakterie zmienia się w trakcie zapalenia. Analizy mikrobioty osób z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit oraz doświadczenia na zwierzętach wykazały większą obecność genów związanych z wykorzystywaniem wodoru przez niektóre bakterie w środowisku objętym zapaleniem. Ułatwia to namnażanie m.in. komensalnych szczepów E. coli [1].
Wodór jest zatem nie tylko potencjalnym czynnikiem wpływającym na jelita, ale też elementem ich własnej ekologii.
Czy dodatkowy H₂ może wpływać na jelita? Badania na zwierzętach
Większość danych pochodzi z modelu, w którym zapalenie jelita grubego wywołuje się u myszy substancją chemiczną (DSS).
- Pierwsze doniesienieJuż w 2009 roku podawanie H₂ w tym modelu wiązało się z mniejszym uszkodzeniem jelita i niższym poziomem wybranych cytokin zapalnych [2].
- MechanizmyW kolejnych pracach woda wodorowa ograniczała stres siateczki śródplazmatycznej i zwiększała ekspresję ochronnego enzymu HO‑1 [6], a w modelu przewlekłym częściowo łagodziła stan zapalny, stres oksydacyjny i zaburzenia składu mikrobioty [7].
- Porównanie z lekiemW jednym doświadczeniu efekt wodoru u myszy był porównywalny z działaniem sulfasalazyny, leku stosowanego w chorobach zapalnych jelit [8].
- Bariera jelitowaW mysim modelu sepsy H₂ wpływał na szczelność bariery jelitowej, dysbiozę i przemieszczanie się bakterii poza światło jelita [3].
- Inflamasom NLRP3Praca z 2026 roku wskazuje na możliwy udział tego kompleksu białkowego, który uruchamia reakcję zapalną. Badanie obejmowało komórki i zwierzęta [4].
Obiecujące wyniki uzyskane u myszy, w tym porównanie z lekiem, wyznaczają kierunek badań klinicznych u ludzi. To obiecujący etap przedkliniczny, od którego zaczynają się badania z udziałem ludzi.
Przeczytaj teżWoda wodorowa - co to jest, jakie ma właściwości i jak działa?Pierwsze badanie z udziałem pacjentów
W 2025 roku opublikowano randomizowane, podwójnie zaślepione badanie kontrolowane placebo u 10 dorosłych z aktywnym wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. Uczestnicy przez 8 tygodni inhalowali wodór albo powietrze przez 4 godziny dziennie [5].
W grupie wodoru istotnie zmienił się skład mikrobioty jelitowej - to interesująca obserwacja dotycząca wpływu inhalacji na mikrobiotę pacjentów. Wyraźny efekt terapeutyczny w zakresie samej choroby pozostaje niepotwierdzony w tym badaniu. Nie odnotowano działań niepożądanych związanych z inhalacją.
To badanie z udziałem 10 pacjentów wnosi ważną obserwację: wodór może oddziaływać na mikrobiotę także wtedy, gdy jest wdychany, a nie pity. Wynik wyznacza kierunek kolejnych badań nad związkiem zmian mikrobioty z przebiegiem choroby u ludzi.
Poziomy dowodów w jednym miejscu
| Obszar | Rodzaj badania | Co zaobserwowano | Etap i zakres badań |
|---|---|---|---|
| Obieg wodoru w mikrobiocie [1] | analizy mikrobioty i doświadczenia na zwierzętach | zmieniony metabolizm H₂ w stanie zapalnym | badania naturalnego obiegu wodoru w mikrobiocie |
| Zapalenie jelita grubego [2,6,7,8] | myszy, model DSS | mniejsze uszkodzenie jelita, niższe cytokiny | etap przedkliniczny - badania na myszach |
| Bariera jelitowa [3] | myszy, model sepsy | mniejsza przepuszczalność i dysbioza | etap przedkliniczny - badania na myszach |
| Wrzodziejące zapalenie jelita grubego [5] | randomizowane, z placebo, 10 pacjentów | zmiana składu mikrobioty | etap kliniczny - obserwowana zmiana mikrobioty, efekt leczniczy niepotwierdzony |
Woda wodorowa czy inhalacja?
W badaniach na zwierzętach najczęściej stosowano wodę z rozpuszczonym H₂, która trafia bezpośrednio do przewodu pokarmowego. O tym, jak powstaje taka woda, piszemy osobno. W badaniu z udziałem pacjentów zastosowano inhalację.
W domu wodę nasyconą wodorem można przygotować w butelce wodorowej, a do inhalacji służą generatory wodoru. Urządzenia H2 Clinic są przeznaczone do celów wellness i odnowy. Nie są wyrobami medycznymi i nie służą do leczenia chorób jelit.
Co z tego wynika?
Jelita to obszar, w którym wodór jest naturalnie obecny, a jego obieg wiąże się ze stanem mikrobioty. Dane o podawaniu H₂ z zewnątrz są obiecujące w modelach zwierzęcych. Pierwsze badanie z placebo u pacjentów wykazało zmianę składu mikrobioty - obserwację, która wyznacza kierunek dalszej oceny znaczenia klinicznego.
Osoby z chorobami zapalnymi jelit powinny pozostawać pod opieką gastroenterologa i nie zmieniać leczenia na własną rękę. Szerszy kontekst procesów zapalnych opisujemy w artykule o wodorze i stanie zapalnym.
Masz pytania o wodór molekularny?
Podczas bezpłatnej, 30-minutowej konsultacji dietetyk kliniczny odpowie na pytania o wodę wodorową i inhalacje oraz pomoże dobrać urządzenie, jeśli go szukasz. Bez zobowiązań.
Najczęstsze pytania
Czy organizm sam wytwarza wodór?
Tak. Wodór powstaje w jelitach podczas fermentacji prowadzonej przez bakterie, a jego część jest zużywana przez inne mikroorganizmy.
Czy wodór pomaga w chorobach zapalnych jelit?
U myszy obserwowano łagodniejszy przebieg zapalenia. W pierwszym badaniu z placebo u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego zaobserwowano zmianę składu mikrobioty. To interesujący wynik, odrębny od efektu leczniczego, który pozostaje niepotwierdzony w tym badaniu.
Czy wodór zmienia mikrobiotę jelitową?
W badaniu z placebo u 10 pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego skład mikrobioty zmienił się po 8 tygodniach inhalacji. Znaczenie zdrowotne tej obserwacji to kierunek dalszych badań.
Czy woda wodorowa powoduje dolegliwości trawienne?
W badaniach była dobrze tolerowana. Przy chorobach przewodu pokarmowego stosowanie nowych produktów warto omówić z lekarzem.
Bibliografia
- Hughes ER, Winter MG, Alves da Silva L, et al. Reshaping of bacterial molecular hydrogen metabolism contributes to the outgrowth of commensal E. coli during gut inflammation. Elife. 2021;10:e58609. doi:10.7554/eLife.58609 PubMed
- Kajiya M, Silva MJ, Sato K, Ouhara K, Kawai T. Hydrogen mediates suppression of colon inflammation induced by dextran sodium sulfate. Biochem Biophys Res Commun. 2009;386(1):11-15. doi:10.1016/j.bbrc.2009.05.117 PubMed
- Ikeda M, Shimizu K, Ogura H, et al. Hydrogen-Rich Saline Regulates Intestinal Barrier Dysfunction, Dysbiosis, and Bacterial Translocation in a Murine Model of Sepsis. Shock. 2018;50(6):640-647. doi:10.1097/SHK.0000000000001098 PubMed
- Yang T, Lu F, Kang Y, et al. Molecular hydrogen suppresses gut inflammation and pyroptosis in ulcerative colitis through promoting PKM2 lactylation to block NLRP3 inflammasome activation. Int Immunopharmacol. 2026;180:116726. doi:10.1016/j.intimp.2026.116726 PubMed
- Maruyama T, Ishikawa D, Kurokawa R, et al. Hydrogen Gas Inhalation Improved Intestinal Microbiota in Ulcerative Colitis: A Randomised Double-Blind Placebo-Controlled Trial. Biomedicines. 2025;13(8):1799. doi:10.3390/biomedicines13081799 DOI
- Shen NY, Bi JB, Zhang JY, et al. Hydrogen-rich water protects against inflammatory bowel disease in mice by inhibiting endoplasmic reticulum stress and promoting heme oxygenase-1 expression. World J Gastroenterol. 2017;23(8):1375-1386. doi:10.3748/wjg.v23.i8.1375 DOI
- Song L, Zhang Y, Zhu C, Ding X, Yang L, Yan H. Hydrogen-rich water partially alleviate inflammation, oxidative stress and intestinal flora dysbiosis in DSS-induced chronic ulcerative colitis mice. Adv Med Sci. 2022;67(1):29-38. doi:10.1016/j.advms.2021.10.002 PubMed
- LeBaron TW, Asgharzadeh F, Khazaei M, Kura B, Tarnava A, Slezak J. Molecular hydrogen is comparable to sulfasalazine in DSS-induced colitis in mice. EXCLI J. 2021;20:1106. doi:10.17179/excli2021-3762 DOI










