Wodór molekularny a choroby zapalne i autoimmunologiczne
Przewlekły stan zapalny jest wspólnym elementem wielu chorób, w tym części schorzeń autoimmunologicznych. Towarzyszyć mu mogą nasilony stres oksydacyjny, zwiększona produkcja reaktywnych form tlenu oraz zaburzenia mechanizmów regulujących odpowiedź immunologiczną.
Właśnie dlatego wodór molekularny H₂ jest badany pod kątem wpływu na procesy zapalne i stres oksydacyjny. Badania obejmują zarówno modele eksperymentalne, jak i pierwsze próby z udziałem pacjentów.
Dlaczego H₂ może wpływać na procesy zapalne?
Działanie wodoru molekularnego nie sprowadza się wyłącznie do bezpośredniej neutralizacji reaktywnych cząsteczek. Badania wskazują również na możliwość modulowania szlaków sygnałowych związanych z odpowiedzią zapalną oraz aktywnością komórek układu odpornościowego [1].
Ma to znaczenie w chorobach, w których przewlekła reakcja zapalna może prowadzić do stopniowego uszkadzania tkanek.
Wodór a reumatoidalne zapalenie stawów
Jednym ze schorzeń, w których H₂ oceniano bezpośrednio u pacjentów, jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS).
W pilotażowym badaniu 20 pacjentów z RZS przez 4 tygodnie piło codziennie 530 ml wody zawierającej wysokie stężenie wodoru molekularnego. Następnie zastosowano czterotygodniową przerwę i ponownie cztery tygodnie suplementacji [2].
Autorzy obserwowali zmniejszenie stężenia 8-OHdG – markera oksydacyjnego uszkodzenia DNA – oraz poprawę wskaźnika aktywności choroby DAS28 [2]. Ze względu na małą grupę i otwarty charakter badania wyniki należy jednak traktować jako wstępne.
Jakie inne choroby są badane?
Zainteresowanie H₂ obejmuje również inne schorzenia związane z przewlekłym stanem zapalnym. W badaniach przedklinicznych oceniano między innymi zapalenia stawów, choroby zapalne jelit oraz łuszczycę.
Nowszy przegląd badań dotyczących układu mięśniowo-szkieletowego wskazuje, że dane kliniczne dotyczą między innymi reumatoidalnego zapalenia stawów i choroby zwyrodnieniowej stawów, jednak stosowane protokoły i drogi podawania H₂ znacznie się różnią [3].
Co z tego wynika?
Dotychczasowe wyniki wskazują na potencjał H₂ w modulowaniu stresu oksydacyjnego i procesów zapalnych, ale nie oznaczają, że wodór wpływa na pierwotną przyczynę choroby autoimmunologicznej.
H₂ należy więc traktować jako interesujący kierunek badań nad wsparciem organizmu, a nie alternatywę dla leczenia immunologicznego lub przeciwzapalnego.
Bibliografia
- Itoh T, Hamada N, Terazawa R, et al. Molecular hydrogen inhibits lipopolysaccharide/interferon γ-induced nitric oxide production through modulation of signal transduction in macrophages. Biochem Biophys Res Commun. 2011;411(1):143-149. doi:10.1016/j.bbrc.2011.06.116
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21723254/ - Ishibashi T, Sato B, Rikitake M, et al. Consumption of water containing a high concentration of molecular hydrogen reduces oxidative stress and disease activity in patients with rheumatoid arthritis: an open-label pilot study. Med Gas Res. 2012;2(1):27. Published 2012 Oct 2. doi:10.1186/2045-9912-2-27
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23031079/ - Jeyaraman N, Jeyaraman M, Ramasubramanian S, Murugan S, Nallakumarasamy A, Muthu S. Molecular hydrogen therapy in musculoskeletal conditions: An evidence-based review and critical analysis. World J Orthop. 2026;17(1):111911. Published 2026 Jan 18. doi:10.5312/wjo.v17.i1.111911
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41608485/
